Kwas cytrynowy jest kwasem organicznym, naturalnie występującym w niewielkich ilościach u większości żywych organizmów. Znajdziemy go także w niektórych owocach. Pełni istotną rolę w metabolizmie węglowodanów. Dodawany jest do produktów spożywczych jako regulator kwasowości oraz przeciwutleniacz. Znalazł zastosowanie także w przemyśle farmaceutycznym. Przyda się w każdym gospodarstwie domowym nie tylko w kuchni. Poznaj właściwości i zastosowanie popularnego kwasku cytrynowego.
-
-
-
-
-
Jak używać kwasku cytrynowego w kuchni?
-
Inne zastosowanie w gospodarstwie domowym
Co to jest kwas cytrynowy i jak powstaje?
Kwas cytrynowy to organiczny związek chemiczny, który w niewielkich ilościach występuje niemal w każdym żywym organizmie. Znajdziemy go także w owocach cytrusowych i ananasach. Po raz pierwszy został wyizolowany z soku z cytryny. Otrzymywany jest wyłącznie z naturalnych substratów pochodzenia roślinnego w procesie fermentacji. Obecnie światowa produkcja kwasu cytrynowego przekracza 300 tysięcy ton rocznie. Wynika to z dużego zapotrzebowania na ten produkt ze strony przemysłu spożywczego, farmaceutycznego i chemicznego. Kwas cytrynowy znajduje także zastosowanie w przemyśle metalurgicznym. Wykazuje właściwości konserwujące. Jest przy tym związkiem nietoksycznym, posiada wysokie walory smakowe i zapachowe.
Szkodliwość. Co zdrowsze? Kwas, czy ocet?
Badania naukowe potwierdzają bezpieczeństwo stosowania kwasku cytrynowego. Jest on obecny w naszych organizmach, znajduje się niemal w każdej komórce naszego ciała, pełni bardzo ważną rolę w procesie metabolizmu węglowodanów. Jest uznawany za najbezpieczniejszy dodatek do produktów żywnościowych. Nie ma żadnych ograniczeń ilościowych dotyczących jego stosowania w przemyśle spożywczym. Jedyną wadą kwasku cytrynowego jest to, że może on przyczyniać się do powstawania próchnicy. Umiarkowane ilości nie powinny jednak wywoływać żadnych negatywnych konsekwencji zdrowotnych. Kwas cytrynowy z uwagi na ostry smak to substancja, której praktycznie nie da się przedawkować. Zamiennikiem kwasku cytrynowego może być na przykład kwas octowy, czyli popularny ocet. Niestety z uwagi na charakterystyczny zapach nie ma tak powszechnego zastosowania, jak bezwonny kwas cytrynowy.
Gdzie kupić?
Kwas cytrynowy dostępny jest zazwyczaj pod nazwą handlową „kwasek cytrynowy”> Znajdziemy go w każdym sklepie spożywczym, supermarkecie i sklepach internetowych. Z uwagi na szerokie zastosowanie kwasku nie tyko w kuchni, nie powinno go zabraknąć w żadnym gospodarstwie domowym. Dlatego też najlepiej zakupić duże opakowanie, tym bardziej, że za kilogram kwasku zapłacimy zaledwie
Właściwości kwasu cytrynowego. Jak wpływa na organizm?
Naukowcy zwracają uwagę przede wszystkim na skuteczność kwasku cytrynowego w zwalczaniu bakterii w produktach spożywczych tj. świeże i przetworzone mięso, warzywa i owoce. Antybakteryjne właściwości kwasku są związane z obniżaniem pH środowiska, co prowadzi do zahamowania rozwoju drobnoustrojów. To sprawia, że kwas cytrynowy pełni rolę substancji przedłużającej ważność niektórych produktów. Jak kwasek wpływa na ludzki organizm? Badania naukowe pokładają szerokie nadzieje w wykorzystaniu kwasku w terapii przeciwnowotworowej oraz rozpoznawaniu i diagnozowaniu stanów patologicznych zachodzących w ludzkim organizmie. Kwasek cytrynowy ma także duże znaczenie w diagnostyce wielu chorób, jest wykorzystywany w farmakoterapii kamicy nerkowej i dny moczanowej.
Wzór chemiczny C6H8O7•H2O
Gatunek: dla przemysłu spożywczego.
Jak używać kwasku cytrynowego w kuchni?
Jest to powszechny dodatek używany w celu zakwaszania potraw i różnego rodzaju przetworów. Może również świetnie zastąpić sok z cytryny. W tym celu należy go połączyć z wodą. Stanowi niezastąpiony składnik domowych konfitur, dżemów, deserów. Używany jest nie tylko do słodkich, ale także wytrawnych potraw. Możesz wykorzystać go do regulowania kwasowości sałatek. Świetnie komponuje się z warzywami i owocami, które dzięki niemu zachowują swój naturalny kolor i nie ciemnieją. Kwasek cytrynowy może przydać się także podczas gotowania zup oraz produkcji domowych soków.
Inne zastosowanie
Kwasek cytrynowy znalazł szerokie zastosowanie w przemyśle spożywczym jako środek konserwujący i stabilizujący. Wykorzystuje się go do produkcji napojów, soków, win, owoców kandyzowanych. Zapobiega ciemnieniu i działa zakwaszająco. Wchodzi w reakcję z jonami metali, więc wykorzystywany jest także jako stabilizator olejów. Kwasek cytrynowy znajduje zastosowanie także w przemyśle metalurgicznym jako środek czyszczący przed spawaniem lub nakładaniem powłok ochronnych. Służy także do usuwania z aparatury laboratoryjnej kamienia mlecznego, osadu z białka, tłuszczu, soli mineralnych. Dlatego też jest cenioną substancją w przemyśle mleczarskim. Docenia go także przemysł farmakologiczny. Jest środkiem dodawanym do tabletek, wywołującym efekt musowania. Kwasek cytrynowy znajduje także zastosowanie w gospodarstwie domowych. Można go wykorzystać jako odkamieniacz oraz środek czyszczący. Funkcja kwasku cytrynowego w kosmetyce jest nieoceniona z uwagi na właściwości rozjaśniające. Stanowi składnik wielu kremów, płukanek do włosów, wybielaczy do paznokci. Należy jednak pamiętać, że zbyt duże ilości kwasku cytrynowego nakładane na twarz spowodują podrażnienie i nadmierne łuszczenie się naskórka. Kwasek cytrynowy może także wywoływać podrażnienie oczu, dlatego też należy używać go zewnętrznie z dużą ostrożnością.
Bibliografia:
Ewelina Dymarska, Małgorzata Janczar-Smuga; Katedra Biotechnologii Żywności, Wydział Inżynieryjno-Ekonomiczny, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu; „ ANTYBAKTERYJNE WŁAŚCIWOŚCI KWASU CYTRYNOWEGO”
Mateusz Karasiewicz– „CYTRYNIANOWE –ROLE FIZJOLOGICZNE, ZASTOSOWANIE FARMAKOTERAPEUTYCZNE ORAZ POTENCJALNE ZNACZENIE W INŻYNIERII BIOMATERIAŁOWEJ”; BIULETYN Wydziału Farmaceutycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
