Picie kawy na czczo to codzienność wielu z nas. Często sięgamy po filiżankę kawy, a dopiero później jemy śniadanie. I nawet jeśli nie doświadczamy z tego powodu nieprzyjemnych dolegliwości, prędzej czy później zadajemy sobie pytanie, czy można pić kawę na czczo. Odpowiedź – jak to zwykle bywa w takich sytuacjach – nie jest oczywista. Czy […]
Czy picie kawy na czczo jest niezdrowe?
Picie kawy na czczo to codzienność wielu z nas. Często sięgamy po filiżankę kawy, a dopiero później jemy śniadanie. I nawet jeśli nie doświadczamy z tego powodu nieprzyjemnych dolegliwości, prędzej czy później zadajemy sobie pytanie, czy można pić kawę na czczo. Odpowiedź – jak to zwykle bywa w takich sytuacjach – nie jest oczywista.
Czy picie kawy na czczo jest szkodliwe?
Jeszcze niedawno lekarze i dietetycy w większości zgadzali się co do tego, że picie kawy na pusty żołądek może powodować zgagę, niestrawność i podrażniać przewód pokarmowy. Dziś te zdania są podzielone. Chaos jest tym większy, że brakuje badań potwierdzających lub negujących popularne tezy. Spróbujmy więc rozprawić się z największymi mitami dotyczącymi kawy wypitej przed śniadaniem, bazując na dostępnych informacjach.
1. Czy picie kawy na pusty żołądek powoduje nadkwasotę?
Kawa stymuluje produkcję soku żołądkowego – to fakt potwierdzony badaniami. Z niego wiele osób wyciąga wniosek, że kawa pita na czczo podrażnia żołądek, powodując zgagę, wrzody, nudności, niestrawność, a nawet prowadząc do zespołu jelita drażliwego. W żołądku brakowałoby bowiem innych substancji pełniących funkcję ochronną.
Warto jednak wiedzieć, że nie ma jednoznacznych dowodów na to, że picie kawy na czczo generuje problemy trawienne. W pewnym badaniu sprawdzono poziom pH w żołądkach osób, które po 12 godzinach postu wypiły kawę, sok pomarańczowy i wstrzymały się od jedzenia na kolejne godziny. I nie zauważono znaczących różnic. Wysoce prawdopodobne jest, że osoby, które doświadczają problemów gastrycznych po kawie pitej na pusty żołądek najprawdopodobniej mają niską tolerancję kofeiny na czczo w ogóle (a ta zawarta jest nie tylko w kawie).
Prawdą jest jednak, że picie kawy na czczo przyczynia się do wystąpienia epizodów refluksowych. Wynika to z osłabienia napięcia dolnego zwieracza przełyku i co ciekawe, z czasem objaw ten ulega osłabieniu, a najmocniej daje się we znaki osobom sięgającym sporadycznie po kawę przed śniadaniem.
2. Czy kawa pita na pusty żołądek wypłukuje składniki odżywcze i utrudnia ich wchłanianie na kolejne godziny?
Znów – nie ma badań, które jednoznacznie potwierdzałyby ograniczone wchłanianie wartości odżywczych po spożyciu kawy przed śniadaniem. Teza ta wynika prawdopodobnie z tego, że po wypiciu kawy – czy to na czczo, czy po jedzeniu, zauważamy przyspieszone trawienie i usuwanie zawartości żołądka. To rzekomo miałoby niebezpiecznie skracać czas potrzebny na wchłonięcie dobroczynnych substancji z pożywienia.
Odrzucić należy również tezę mówiącą o tym, że kawa wypłukuje magnez. Owszem, w niedużym stopniu ogranicza jego przyswajalność, ale z drugiej strony jest źródłem magnezu. Niezależnie od tego, czy wypita na czczo czy po jedzeniu kawa utrudnia absorpcję witaminy B6, B2 i folianów, witaminy D3, a także żelaza, przy czym to właśnie żelazo „cierpi" na tym najmocniej, ale nie w sytuacji, w której kawa zostanie wypita około godzinę przed posiłkiem! Kawa może także ograniczyć dostępność wapnia, ale w bardzo niewielkim stopniu i efekt ten łatwo jest zniwelować, dodając do napoju odrobinę mleka lub napoju roślinnego.
Prawdą jest, że kawa rano na pusty żołądek może ograniczyć wchłanianie tłuszczów i węglowodanów. Szczytowy moment tego zjawiska przypada na 1-1,5 godziny po wypiciu kawy na czczo. To akurat dobra wiadomość dla osób, które interesuje picie kawy na czczo w kontekście odchudzania.
Pijesz kawę z rana i zauważasz, że zamiast odczuwać pobudzenie, stajesz się senny? To możliwe! Powodem jest obniżenie glikemii.
3. Czy kawa z rana generuje ryzyko odwodnienia?
Jednym z najpopularniejszych mitów na temat picia kawy dotyczy jej właściwości moczopędnych i związanego z tym ryzyka odwodnienia. Otóż, dawka kofeiny, jaką przyjmujemy w nawet bardzo mocnej kawie nie jest w stanie wywołać efektu znaczącej utraty płynów. Ba! Kawa – tak, jak zwykła woda czy herbata – zalicza się do dziennego bilansu wypitych płynów i chroni przed odwodnieniem, nie mu sprzyja.
4. Czy kawa rano, na czczo pogarsza nastrój i podnosi poziom kortyzolu?
Owszem, kawa stymuluje produkcję kortyzolu. Tym samym może powodować większą podatność na stres i drażliwość w pierwszej połowie dnia. Pamiętaj jednak, że poziom kortyzolu tak czy siak jest wysoki w pierwszej godzinie po przebudzeniu – to naturalne. I nie ma związku z kawą. A dobre, pożywne śniadanie może go obniżyć. 😊
Podsumowanie – co lepsze: kawa przed czy po jedzeniu?
Jeśli chodzi o skutki uboczne picia kawy na czczo, badania wskazują, że:
- może ona zwiększać produkcję soku żołądkowego i tym samym u niektórych osób powodować nieprzyjemności na tle trawiennym, w tym przede wszystkim zgagę i refluks;
- może utrudniać wchłanianie i zwiększać usuwanie z organizmu niektórych witamin (B2, B6, D3), a także żelaza, wapnia, tłuszczów i węglowodanów;
- ma działanie moczopędne i w związku z tym niewielki potencjał odwadniający, ale nigdy w takim stopniu, który zagroziłby kondycji Twojego organizmu;
- może wywoływać senność, drażliwość i złe samopoczucie, ale to głównie przy syndromie odstawiennym i w sytuacji, w której bez kawy nie wyobrażasz sobie poranka i pijesz jej bardzo dużo.
Chcesz zatroszczyć się o swoje zdrowie? W takim razie dla pewności najpierw zjedz śniadanie i dopiero po 1-2 godzinach wypij filiżankę ulubionej kawy. W ten sposób nie zaburzysz żadnych procesów w organizmie i wyciągniesz z kawy więcej dobrego – wypijesz ją z większym smakiem i możliwe, że zaznasz większego pobudzenia. Kawa, tak, jak wszystko inne, kiedy pita jest z umiarem, może sprzyjać zdrowiu.
Uwaga! Osoby starsze, borykające się np. z chorobą wrzodową, powinny zrezygnować z dodatkowej filiżanki kawy, a już z całą pewnością nie pić jej na czczo.
Porównanie – mity i fakty o kawie na czczo
| Mit / Pytanie | Rzeczywistość | Kiedy jest to problem? |
|---|---|---|
| Kawa na czczo powoduje nadkwasotę | Brak jednoznacznych dowodów; może wywoływać refluks u wrażliwych osób | Przy niskiej tolerancji kofeiny, sporadycznym piciu kawy rano |
| Kawa wypłukuje magnez | W niewielkim stopniu ogranicza przyswajalność, ale sama jest źródłem magnezu | Rzadko stanowi realny problem |
| Kawa utrudnia wchłanianie żelaza i witamin | Prawda – dotyczy B2, B6, D3, żelaza; niezależnie od pory picia | Szczególnie przy anemii; kawa 1h przed jedzeniem minimalizuje efekt |
| Kawa odwadnia organizm | Mit – zalicza się do bilansu dziennego płynów | Nie stanowi zagrożenia dla zdrowych osób |
| Kawa podnosi kortyzol i pogarsza nastrój | Kortyzol rano jest naturalnie wysoki; kawa może nasilać drażliwość | Przy dużym spożyciu i syndromie odstawiennym |
Najczęściej zadawane pytania
Czy picie kawy na czczo jest szkodliwe?
Nie ma jednoznacznych dowodów na to, że picie kawy na pusty żołądek szkodzi zdrowiu większości osób. Chaos w tej kwestii wynika z braku badań potwierdzających lub negujących popularne tezy. Pewne ryzyko dotyczy osób wrażliwych na kofeinę oraz chorujących na wrzody żołądka.
Czy kawa na pusty żołądek powoduje zgagę i refluks?
Picie kawy na czczo przyczynia się do wystąpienia epizodów refluksowych przez osłabienie napięcia dolnego zwieracza przełyku. Objaw ten najmocniej daje się we znaki osobom sięgającym po kawę przed śniadaniem sporadycznie, a z czasem ulega osłabieniu.
Czy kawa wypłukuje magnez i inne składniki odżywcze?
Kawa w niedużym stopniu ogranicza przyswajalność magnezu, ale jednocześnie sama jest jego źródłem. Niezależnie od pory picia kawa utrudnia absorpcję witaminy B6, B2, folianów, D3 oraz żelaza. Efekt w stosunku do żelaza można zminimalizować, pijąc kawę około godziny przed posiłkiem.
Czy kawa odwadnia organizm?
To jeden z najpopularniejszych mitów. Dawka kofeiny w nawet bardzo mocnej kawie nie jest w stanie wywołać efektu znaczącej utraty płynów. Kawa, tak jak zwykła woda czy herbata, zalicza się do dziennego bilansu wypitych płynów i chroni przed odwodnieniem.
Dlaczego po kawie rano czuję się senny zamiast pobudzony?
To możliwe! Powodem jest obniżenie glikemii po wypiciu kawy na czczo. Zjawisko to jest mniej odczuwalne, gdy kawę poprzedzimy choćby małym śniadaniem.
Kto nie powinien pić kawy na czczo?
Osoby starsze oraz borykające się z chorobą wrzodową powinny zrezygnować z dodatkowej filiżanki kawy i z całą pewnością nie pić jej na czczo. Dotyczy to również osób z nasilonym refluksem lub bardzo niską tolerancją kofeiny.
Kiedy najlepiej pić kawę – przed czy po śniadaniu?
Dla pewności najpierw zjedz śniadanie i dopiero po 1–2 godzinach wypij filiżankę ulubionej kawy. W ten sposób nie zaburzysz żadnych procesów w organizmie i wyciągniesz z kawy więcej dobrego. Kawa, pita z umiarem, może sprzyjać zdrowiu.
