Makaron – włoska kuchnia na polskim stole

Włoska kuchnia nie mogłaby istnieć bez makaronu. Jest on również bardzo popularny w innych krajach, także w Polsce. Często gości na naszych stołach pod różnymi postaciami. To szybki sposób na sycący obiad. Doskonale komponuje się z wieloma dodatkami zarówno w słodkiej, jak i wytrawnej wersji. Możemy wyróżnić prawie 300 gatunków makaronu, które różnią się przede wszystkim rodzajem mąki użytej w procesie produkcji. Poniżej wszystko, co powinieneś wiedzieć o makaronie. Dzięki lekturze tego artykułu poznasz jego właściwości, podstawowe rodzaje, odkryjesz recepturę na najlepszy domowy makaron i dowiesz się jak go prawidłowo gotować.

  • Historia makaronu, czyli jak to wszystko się zaczęło?
  • Który najlepszy? Przegląd makaronów
  • Czym się kierować przy wyborze?
  • Czy makaron tuczy? Wartości odżywcze i skład
  • Jak ugotować makaron idealny?
  • Jak przygotować domowy makaron?
12.1 Makaron - włoska kuchnia na polskim stole

Historia makaronu, czyli jak to wszystko się zaczęło?

Czym jest makaron? To produkt, który powstaje w wyniku połączenia mąki i wody. Niekiedy wzbogacany jest o różnego rodzaju dodatki np. jaja, szpinak, kurkumę, koncentrat pomidorowy, buraki i różnego rodzaju zioła. Mimo że makaron kojarzy nam się głównie z kuchnią włoską, jego kolebką wcale nie są Włochy. Najstarsze datowane wzmianki o makaronie pochodzą z Chin. To właśnie tam odkryto miseczkę z makaronem, która ma około 4000 lat. Badacze podkreślają, że ta potrawa może być jednak jeszcze starsza. Najprawdopodobniej historia makaronu rozpoczęła się 7000 lat temu, kiedy to ludzkość zaczęła siać zboże i wytwarzać z niego mąkę. Początkowo makaron spożywano bez dodatku sosu. W obecnie nam znanej, pomidorowej wersji makaron upowszechnił się dopiero w XVII w. Proces suszenia makaronu zapoczątkowali natomiast Arabowie. To właśnie od nich Włosi przejęli tę metodę produkcji i od tej pory stał się on jednym z najsłynniejszych produktów spożywczych na świecie. Legendy głoszą, że to Marco Polo przywiózł makaron z Chin do swojej ojczyzny. A czy wiesz, że pierwszy przepis na makaron pochodzi z początków X wieku? Jego autor zalecał gotowanie makaronu aż dwie godziny! Dobrze, że teraz trwa to o wiele krócej.

Który najlepszy? Przegląd makaronów

Włosi wyróżniają prawie 300 odmian makaronu. Poszczególne rodzaje różnią się między sobą nie tylko kształtem i kolorem, ale przede wszystkim rodzajem mąki użytej do ich produkcji. We Włoszech za prawdziwy makaron uważa się tylko ten produkt, który został wytworzony z mąki pozyskiwanej z pszenicy durum (tzw. semolina) oraz wody. Przyjmuje się, że najpopularniejszym rodzajem makaronu jest spaghetti, czyli dobrze nam znane długie, okrągłe nitki podawane zazwyczaj z różnego rodzaju sosami, mięsem lub owocami morza. Kolejny najbardziej rozpowszechniony rodzaj makaronu to penne, czyli rurki, które sprawdzają się idealnie do wszelkiego rodzaju zapiekanek. Makaron fusilli, popularnie nazywany świderkami, uplasował się natomiast na trzecim miejscu, jeśli chodzi o rozpoznawalność. Oprócz tego możemy wyróżnić także makaron lasagne, czyli prostokątne płaty ciasta, które przekłada się mięsnym farszem. W kuchni polskiej szczególnie ceniony jest makaron łazankowy, z którego przygotowuje się potrawę z dodatkiem kapusty kiszonej, grzybów i kiełbasy o tej samej nazwie. Włosi kochają również cannelloni (grube rurki nadziewane farszem), farfalle (czyli makaronowe kokardki dodawane najczęściej do sałatek), tagliatelle (makaron przypominający wstążki). W kuchni azjatyckiej króluje z kolei vermicelli – cienkie, długie nitki. Który rodzaj makaronu jest najlepszy? Wszystko zależy od indywidualnych upodobań i potrawy, którą chcemy przyrządzić. Krótki, gruby makaron dobrze sprawdzi się w towarzystwie różnego rodzaju past i gęstych sosów. Długi makaron lepiej podawać z sosami o bardziej płynnej konsystencji. Ten o małych rozmiarach najlepiej wykorzystać do zup. Ciekawe kształty (gwiazdki, grzebienie, muszelki) urozmaicą sałatki.

12.2 Makaron - włoska kuchnia na polskim stole

Czym się kierować przy wyborze?

Ilość dostępnych rodzajów makaronu może przyprawić o zawrót głowy. Który wybrać? To, co powinno być wyznacznikiem dobrej jakości makaronu to nie jego cena, lecz wygląd. Dobry makaron będzie miał jednolitą barwę, ale wcale nie musi ona być jaskrawożółta. Często nienaturalny kolor jest wynikiem dodatku sztucznych barwników. Zwróć uwagę także, czy makaron nie jest połamany. Czytaj uważnie skład. Warto wybierać te makarony, które zawierają jaja i pszenicę durum. Jeśli zależy Ci na produkcie dietetycznym, nie kupuj makaronów jajecznych. Dodatek jajek podnosi jego kaloryczność.

Czy makaron tuczy? Wartości odżywcze i skład

Kaloryczność i wartości odżywcze makaronu są uzależnione w dużej mierze od rodzaju mąki użytej do jego produkcji. Może być ona wytwarzana nie tylko z pszenicy, ale również z soczewicy, czy też ciecierzycy. Niezależnie od rodzaju użytej mąki, makaron to przede wszystkim źródło węglowodanów. Oprócz tego dostarcza naszemu organizmowi cennego białka, błonnika pokarmowego, a także wielu witamin (zwłaszcza tych z grupy B, a także witaminy PP, która dba o kondycję włosów i paznokci) oraz minerałów (przede wszystkim cynku, żelaza, miedzi i magnezu). Najwięcej wartości odżywczych mają makarony pełnoziarniste i gryczane. Zaleca się ich spożywanie zwłaszcza osobom odchudzającym się oraz diabetykom z uwagi na niższą kaloryczność. W związku z powyższym prawidłowo zbilansowany posiłek, którego bazą jest pełnoziarnisty makaron, z pewnością nie zaszkodzi naszej figurze. Niskokaloryczny jest również makaron ryżowy. Zrezygnujmy jednak z kalorycznych dodatków. Zamiast ciężkich, śmietanowych sosów i żółtego sera, wybierzmy lekki sos pomidorowy z dodatkiem świeżych warzyw. Ważna jest również odpowiednia obróbka termiczna. Makaron powinien być gotowany al dente. Wówczas dłużej się trawi i sprawia, że jesteśmy syci na dłużej. Unikajmy płukania ugotowanego makaronu pod zimną wodą, ponieważ zmywamy wówczas warstwę cennej skrobi. Nie ma potrzeby również dodawania oliwy do wody, w której gotujemy makaron.

Jak ugotować makaron idealny?

Ugotowanie idealnego makaronu wcale nie jest tak proste jak mogłoby się wydawać. Każdy rodzaj makaronu wymaga innej obróbki termicznej. Wystarczy jednak przestrzegać kilku podstawowych zasad, by uzyskać najbardziej wartościowy posiłek. Najczęściej popełnianym błędem podczas gotowania makaronu jest zbyt mała ilość wody. Musimy pamiętać o tym, że podczas gotowania makaron zwiększy swoją objętość. Kolejny błąd to dodawanie oliwy do gotowania. To sprawdzony sposób gospodyń domowych, który ma zapobiegać sklejaniu się nitek. Efekt w rzeczywistości jest taki, że makaron nie przyjmuje dodatków i sos będzie z niego spływał. Każdy z nas zapewne próbował również zwiększyć ognień pod garnkiem, aby przyspieszyć proces gotowania. Nie jest to dobry pomysł. Makaron powinien być gotowany na wolnym ogniu. Zbyt wysoka temperatura sprawi, że woda szybko odparuje. W ten sposób uzyskamy posklejany produkt końcowy o mało apetycznej konsystencji. Aby ugotować idealny makaron o odpowiedniej sprężystości, powinniśmy przede wszystkim zainwestować w dobry garnek. Naczynie to powinno być szerokie z wielowarstwowym dnem. Dzięki temu woda będzie się równomiernie nagrzewać, a makaron nie będzie się sklejał. Pamiętajmy również o zachowaniu odpowiednich proporcji tj. 1 litr wody na 100 g makaronu. Dodajemy go do wrzącej wody i gotujemy na małym ogniu bez przykrycia. Aby zapobiec wykipieniu, można położyć na garnku drewnianą łyżkę. Nie solimy wody przed jej ugotowaniem. Sól dosypujemy, dopiero gdy woda zaczyna wrzeć. W momencie, gdy sól się rozpuści, dodajemy suchy makaron. Mieszamy tylko drewnianą łyżką w ciągu pierwszych 5 minut gotowania. Czynność powtarzamy co 30-40 sekund. To pozwoli uniknąć rozrywania nitek. Czas gotowania zależy od rodzaju makaronu. Dobrze jest zapoznać się ze wskazówkami zamieszczonymi na opakowaniu. Zazwyczaj nitki i spaghetti gotujemy krócej niż świderki, czy makaron penne. Makaron jajeczny wymaga dłuższej obróbki (około 8-12 minut) niż ten bez dodatku jajek (5-10 minut). Po odcedzeniu nie przelewamy makaronu zimną wodą, jeśli podajemy go na ciepło. W ten sposób wszystkie dodatki obkleją makaron i nie będą z niego spływać.

12.3 Makaron - włoska kuchnia na polskim stole

Jak przygotować domowy makaron?

Szeroki wybór makaronów na sklepowych półkach, nie oznacza, że wszystkie są odpowiedniej jakości. Makaron możemy również przygotować samodzielnie w domy, chociaż jest to proces dość czasochłonny. Potrzebujemy do tego zaledwie kilku składników: mąkę, jaja, wodę i ewentualnie oliwę z oliwek. Od jakości wykorzystanych składników, będzie zależała jakość produktu końcowego. Jeśli chcemy uzyskać oryginalny kolor makaronu, może dodać do ciasta zmielony szpinak lub sok z buraka. Podstawowy przepis na domowy makaron zakłada, że na 100 gram mąki należy dodać 1 jajko. Mąkę wcześniej przesiewamy, dodajemy roztrzepane jajka i zagniatamy ciasto. Jego konsystencja powinna być zwarta i elastyczna, a po przekrojeniu powinniśmy dostrzec drobne pęcherzyki powietrza. Gotowe ciasto należy rozwałkować na cienki placek. Oprószamy go mąką, zakrywamy ściereczką i zostawiamy na pół godziny, aby podsechł. Następnie kroimy cienkie paski i gotujemy w osolonej wodzie. Idealnie sprawdzi się jako makaron do rosołu.

Makaron to jeden z najpopularniejszych składników wszystkich kuchni świata. Kochamy go za szybkość przygotowania i uniwersalność zastosowania. Stanowi alternatywę dla ziemniaków, ryżu i kasz. Jest przede wszystkim źródłem węglowodanów, ale wcale nie muszą z niego rezygnować osoby dbające o szczupłą sylwetkę. Wystarczy wybierać produkty pełnoziarniste, bogate w błonnik i zrezygnować z kalorycznych dodatków.