Dna moczanowa – objawy i najważniejsze zalecenia dietetyczne

Dna moczanowa (znana również jako artretyzm oraz podagra) jest jednym z najpowszechniejszych zaburzeń reumatycznych na świecie. Chociaż przed wiekami nazywana była „chorobą bogaczy”, dzisiaj znacznie częściej dotyka osoby o niższym statusie ekonomicznym. Przyczyn artretyzmu doszukuje się bowiem w nieodpowiedniej diecie, obfitującej w nadmierne ilości białka oraz alkoholu. Na czym polega dna moczanowa? I jakie są najważniejsze zalecenia dietetyczne dla osób z nią się zmagających? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w dalszej części tekstu.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Czym jest dna moczanowa?
  • Jakie są najważniejsze zalecenia dietetyczne dotyczące dny moczanowej;
  • Jakie produkty można spożywać w przebiegu dny moczanowej;
  • Jakich produktów nie można spożywać w przebiegu dny moczanowej;
  • Jak wygląda przykładowy jadłospis dla osób zmagających się z problemem artretyzmu.

fruits-2565817_1920-1024x683 Dna moczanowa – objawy i najważniejsze zalecenia dietetyczne

Czym jest dna moczanowa?

Dna moczanowa jest rodzajem zapalenia stawów, które rozwija się na skutek odkładania się kryształów moczanu jednosodowego w płynie stawowym oraz w innych tkankach organizmu. Cechą charakterystyczną dla artretyzmu jest występowanie nawracających stanów zapalnych, którym towarzyszy zazwyczaj ból, zaczerwienienie, obrzęk i wzrost temperatury tkanek, w których dochodzi do odłożenia kryształków moczanu.

W przebiegu dny moczanowej możemy wyróżnić dwie fazy kliniczne:

  • Pierwsza – odznacza się występowaniem okresowych napadów o ostrym charakterze. Zwykle ustępuje samoistnie po około 7-10 dniach. Co ważne, między poszczególnymi atakami chory nie odczuwa dolegliwości. Niemniej jednak, na skutek braku lub nieprawidłowego leczenia dny moczanowej może dojść do wystąpienia jej przewlekłej postaci;
  • Druga – w tej fazie obserwuje się napady dolegliwości ze strony wielu stawów. Na tym etapie dochodzi do powstawania guzków w obrębie tkanek miękkich oraz stawów.

Za przyczynę powstawania dny moczanowej uznaje się wysokie stężenie kwasu moczowego we krwi. Do niniejszego zjawiska może dochodzić na skutek czynników genetycznych, jak również stosowania niektórych środków farmaceutycznych, czy też nieodpowiedniej diety. Dna moczanowa znacznie częściej dotyczy mężczyzn. Natomiast kobiety mogą zmagać się z objawami artretyzmu w okresie okołomenopauzalnym.

Jakie są najważniejsze zalecenia dietetyczne dotyczące dny moczanowej?

Po pierwsze: spożywaj posiłki o stałych porach (co 2-3 godziny). Ostatni posiłek spożywaj nie później niż na 2 godziny przed planowanym snem;

Po drugie: Ogranicz spożywanie produktów, które charakteryzują się wysoką zawartością puryn, takich jak: mięso, podroby, ryby i ich przetwory;

Po trzecie: Unikaj spożywania żywności wysokoprzetworzonej. Jeśli masz taką możliwość, wyklucz z diety produkty, które zawierają w swoim składzie syrop glukozowo-fruktozowy lub syrop kukurydziany;

Po czwarte: Przynajmniej raz w tygodniu spożywaj nasiona roślin strączkowych. Ponadto, spożywaj od 4 do 5 porcji świeżych warzyw dziennie;

Po piąte: Spożywaj około 2 porcji owoców dziennie. Co ciekawe, niesłodzony koncentrat z owoców wiśni może odpowiedzialny być za obniżenie kwasu moczowego we krwi;

Po szóste: Staraj się unikać smażenia na głębokim tłuszczu. Zamiast tego wybieraj gotowanie lub pieczenie;

Po siódme: Każdego dnia wypijaj od 8 do nawet 16 szklanek wody. Staraj się nie spożywać nadmiernych ilość kawy (maksymalnie 1-2 filiżanki dziennie);

Podczas przestrzegania powyższych zaleceń niezwykle ważne jest także uprawianie systematycznej aktywności fizycznej, ograniczenie spożywania alkoholu oraz całkowite wyeliminowanie tytoniu. W przypadku osób, u których rozpoznano nadwagę lub otyłość, wskazana jest redukcja masy ciała.

Jakie produkty można spożywać w przebiegu dny moczanowej?

W przebiegu dny moczanowej zaleca się spożywanie następujących produktów:

  • MIĘSO: w ograniczonych ilościach, w tym gotowane mięso drobiowe;
  • PRODUKTY ZBOŻOWE: pieczywo pełnoziarniste, makarony pełnoziarniste, kasza gryczana, jaglana, jęczmienna, komosa ryżowa, amarantus, brązowy ryż;
  • RYBY: chude ryby (najlepiej w pieczonej postaci), np. dorsz, mintaj, sandacz;
  • MLEKO I PRZETWORY: chude mleko, kefiry, maślanki, jogurty, chudy ser twarogowy;
  • TŁUSZCZE: oleje roślinne, w tym olej lniany, olej rzepakowy, oliwa z oliwek;
  • JAJA: w umiarkowanych ilościach;
  • NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH: groch, bób, ciecierzyca, soczewica, fasola;
  • WARZYWA: kapustne, pomidory, chrzan, kalafior, sałata, szczypiorek, ogórek, rzodkiewka, kalarepa, seler, buraki;
  • OWOCE: jagody, cytrusy, jabłka, gruszki, śliwki, brzoskwinie, winogrona, wiśnie, morele;
  • ORZECHY, PESTKI, NASIONA: zalecane są wszystkie orzechy bez dodatków;
  • NAPOJE: herbaty ziołowe i owocowe, kawa naturalna, woda mineralna;
  • PRZYPRAWY: koperek, sok z cytryny, majeranek, cynamon, natka pietruszki.

W przebiegu dny moczanowej nie zaleca się spożywania następujących produktów:

  • MIĘSO: wywary na kościach i mięsie, rosół, galarety mięsne, konserwy, podroby, wędliny;
  • PRODUKTY ZBOŻOWE: białe pieczywo, biały ryż, kuskus, kasza manna, biały makaron, pieczywo cukiernicze;
  • RYBY: tłuste ryby, przetwory rybne w puszce, owoce morza;
  • MLEKO I PRZETWORY: tłuste białe sery, sery topione oraz pleśniowe;
  • TŁUSZCZE: tłuszcze zwierzęce, np. łój, słonina, masło, boczek;
  • OWOCE: duże ilości suszonych owoców;
  • ORZECHY, PESTKI, NASIONA: orzechy solone i orzechy w karmelu;
  • NAPOJE: alkohol (ze szczególnym uwzględnieniem piwa), słodzone napoje gazowane;
  • PRZYPRAWY: ostre przyprawy i marynaty, mieszanki przypraw;
  • INNE: fruktoza, syrop kukurydziany, syrop glukozowo-fruktozowy.

Jak wygląda przykładowy jadłospis dla osób zmagających się z problemem artretyzmu?

Śniadanie: Kanapka z pieczywa pełnoziarnistego z dodatkiem białego, chudego sera, rzodkiewki oraz szczypiorku. Do picia: szklanka wody z łyżeczką soku z cytryny

II Śniadanie: sałatka owocowa na bazie banana z dodatkiem brzoskwiń, wiśni oraz pokruszonych orzechów włoskich. Do picia: szklanka wody mineralnej:

Obiad: Makaron pełnoziarnisty z dodatkiem sosu pomidorowego oraz świeżych liści rukoli; Do picia: szklanka wody mineralnej.

Podwieczorek: Koktajl z wiśni z dodatkiem borówek oraz jabłka.

Kolacja: Sałatka z grillowanym kurczakiem. Do picia: szklanka wody mineralnej.

Podsumowanie

Z roku na rok w Polsce rozpoznaje się coraz więcej przypadków artretyzmu. Przyczyną niniejszego stanu rzeczy w głównej mierze są nieodpowiednie nawyki żywieniowe. Dlatego też, tak ważne jest, aby na co dzień przestrzegać zaleceń zrównoważonej diety oraz aktywnego stylu życia.